BẠN CHỊU TRÁCH NHIỆM CUỘC ĐỜI MÌNH (YOU’RE RESPONSIBLE FOR YOUR LIFE)

You’re responsible for your life. You can’t keep blaming somebody else for your dysfunction. Life is really about moving on.

Oprah Winfrey

Trong bài viết của chủ đề “Yêu thương chính mình” tuần này, mình xin chia sẻ vài nguyên tắc (principles/ rules) của riêng bản thân mình.
Điều này nói lên rằng, đây là nguyên tắc của riêng mình, đã được mình học hỏi & đúc kết để bản thân áp dụng, sự chia sẻ này cũng mang tính chất tham khảo. Từ đó bạn cũng có thể tự tìm ra những nguyên tắc cho riêng mình.
Nguyên tắc là một đề xuất hoặc giá trị để hướng dẫn cho 1 hành vi (behavior) hoặc 1 đánh giá (evaluation) nào đó. Nguyên tắc thì không có đúng hay sai mà chỉ có là phù hợp hay không phù hợp theo nhân sinh quan của từng người. Và mình thật sự rất mong sẽ nhận được thêm góc nhìn, góp ý từ các bạn để những chia sẻ của mình hữu ích hơn.

Hay mình vẫn luôn để 1 câu ngay góc bàn làm việc

“The only one can save you is you”.

Anonymous


Khi bạn biết mình chính là người chịu trách nhiệm cuộc đời mình, bạn sẽ hiểu rằng: Để bạn có thể chịu trách nhiệm về bất cứ điều gì, đặc biệt là cuộc đời mình, bạn cần có quyền định đoạt mọi vấn đề trong cuộc sống hay nói ngắn gọn là ra quyết định, dù việc nhỏ hay việc lớn. Và khi bạn hiểu rằng người khác cũng có mưu cầu như vậy, bạn sẽ tôn trọng việc mỗi cá nhân có được tự do & quyền quyết định trong cuộc đời mình.
Luật pháp cũng quy định là 18 tuổi trở lên, bạn hoàn toàn chiu trách nhiệm về hành vi của bạn trước pháp luật là thế. Thậm chí, ngay từ khi còn nhỏ, bạn cũng đã phải học về cách chịu trách nhiệm cuộc sống của mình, nhưng với sự giúp đỡ, hướng dẫn của ba mẹ.
Nhìn lại cuộc đời mình, mình cảm thấy may mắn vì hầu như các quyết định lớn & quan trọng trong cuộc đời, mình đều tự ra quyết định. Thật ra cũng không phải may mắn vì ngay từ nhỏ, mình đã là 1 đứa trẻ được mọi người xung quanh gọi là “lì” và chính vì “lì”, “có quan điểm” nên mình có “cái may mắn đó”. Mình được tự quyết định việc chơi với ai, chọn ngành gì, chọn trường gì, học như thế nào, quen ai, yêu ai, kết hôn với ai, làm công việc gì, theo đuổi sự nghiệp gì, sống như thế nào, tài chính ra sao…
Thậm chí, thời điểm này khi mình kết nối sâu sắc với chính mình, mình được quyền lựa chọn suy nghĩ nào có thể tác động lên mình, cảm xúc của mình đối với từng con người, từng sự việc, đời sống tinh thần, tâm linh của mình sẽ như thế nào. Đó không phải là điều ngẫu nhiên có sẵn mà là cả một quá trình tìm kiếm sự tự chủ trong cuộc sống theo thời gian, phân định rõ đâu là giới hạn trong trách nhiệm của mình & của người khác lên cuộc đời mình.
Vì mình được lựa chọn, hiểu sự lựa chọn của mình & ra quyết định nên mình hiểu rằng mình làm chủ cuộc đời mình.

Mình không hề là nạn nhân của bất kỳ ai hay bất cứ điều gì nếu mình không cho phép, mọi thứ diễn ra đều do những quyết định của bản thân (dù trong vài giây ngắn ngủi) một cách có nhận thức (having awareness) hay không nhận thức ( not have awareness).


Qua nhiều con người mình từng gặp, mình thật sự nhận ra rằng, cuộc đời của một con người đúng là sẽ có những khởi điểm thuận lợi hay khó khăn khi khởi đầu do hoàn cảnh gia đình, xuất thân, hệ niềm tin có sẵn vì ảnh hưởng của cha mẹ,…nhưng tất cả những điều đó không thể quyết định việc những sự việc sau đó, những gì bạn sẽ trải qua & tương lai bạn như thế nào. Vì phần đời đó do bạn quyết định.
Qua vài chuyện trong đời mình chiêm nghiệm ra và thấy nó phản ánh nguyên tắc này:
🌸Khi mình chọn học đội chuyên, mình muốn học văn, mẹ mình muốn mình học môn tự nhiên. Lúc đó, mẹ nói học Văn ko rộng nghề, tương lai ko sáng (theo góc nhìn của mẹ mình). Và mình quyết định học chuyên Lý, mình cũng đạt được những thành công nhất định khi theo lựa chọn học này. Sau này, khi lớn lên đi làm, thỉnh thoảng mình tự hỏi “Nếu ngày đó mình không nghe mẹ, vẫn quyết tâm học Văn thì chuyện gì xảy ra?” Và có 1 cảm giác trách móc mẹ là vì mẹ mà mình ko theo đuổi môn mình thích. Nhưng khi nhớ lại & dừng ngay khoảnh khắc mình ra quyết định ấy, mình nhận ra thật sự lúc đó trong mình đã có rất nhiều câu hỏi trước khi lựa chọn. Khi nói mình sẽ theo đuổi môn Văn, mình sẽ theo đuổi nó được trong bao lâu? Mình sẽ làm gì nếu phát triển theo môn đó? Liệu mình có thật sự thích nó như mình nghĩ? Mình có mạnh môn đó không?… Mình đã không chắc chắn & ngay thời điểm đó, mình biết Lý là môn học mình không chỉ yêu thích như Văn mà còn mạnh, và nó là đáp án tốt hơn & rõ ràng hơn Văn. Nên lời nói của mẹ thật ra chỉ là củng cố thêm sự lựa chọn có sẵn trong minh & chính mình đã ra quyết định.
🌸Khi mình chọn ngành, mình cũng hoang mang như bao bạn trẻ khác, mình cũng không có nhiều sự tư vấn từ trường như bây giờ, nhưng mình biết mình thích làm việc với ai, làm những công việc như thế nào (ví dụ như về số liệu, phòng thí nghiệm hay giao tiếp con người…) & mình có khả năng ra sao để ra quyết định khi mình sẽ theo và sống với ngành đó mà không phải là ngành ba mẹ định hướng. Vì mình luôn ý thức, sau 18 tuổi, mình chính là người nuôi sống bản thân mình, sự chịu trách nhiệm cơ bản trong cuộc đời của 1 người trưởng thành.
🌸Mình chọn làm Marketing khi mới ra trường ở 1 công ty lớn, ba mẹ không biết đó là gì, chỉ biết đó là 1 công việc ba mẹ cho là “ổn định” ở 1 nơi tốt. Sau 1 thời gian làm việc, sếp trực tiếp của mình nói rằng mình không phù hợp với marketing, mình hợp với sáng tạo, với cách làm việc phóng khoáng, tự do của agency thay vì khuôn khổ, chuẩn chỉnh như ở tập đoàn. Lúc đó vì là một người trẻ và tin rằng có lẽ người giàu kinh nghiệm có lời khuyên tốt nên mình thử 1 năm làm quảng cáo. Dù mình phát triển tốt trong môi trường quảng cáo, mình vẫn cảm thấy mình muốn làm marketing (câu hỏi là what I want? luôn canh cánh trong mình) và mình muốn làm được điều mình muốn, mình tin mình phù hợp và đủ năng lực. Mình không còn muốn nghe lời khuyên kia & mình luôn tự nhắc bản thân

“Mình là người duy nhất hiểu rõ mình muốn gì & điều gì tốt cho mình!”.

“You and only you are responsible for your life choices & decisions”-Robert.T. Kiyosaki

Và trong con đường sự nghiệp, mình từng trao câu này cho rất nhiều người em mình gặp & luôn nhắc bản thân khi bước đến những quyết định quan trọng. Bạn sẽ hỏi mình liệu lúc ra quyết định, mình có lo lắng, sợ hãi? Câu trả lời là có chứ, nhưng sau đó mình vẫn thực hiện vì mình biết mình đã sẵn sàng chịu trách nhiệm & sống với quyết định đó dù kết qủa có ra sao. Sau 10 năm nhìn lại, mình thấy được sự khác biệt khi ra quyết định với đầy đủ nhận thức về bản thân với việc chưa đầy đủ nhận thức khác nhau như thế nào. Mình đã từ chối rất nhiều lời khuyên của các bậc tiền bối trong nghề, sếp trực tiếp để ra quyết định. Không phải lời khuyên đó không bổ ích hay không tốt mà vì mình luôn hiểu lời khuyên là để có thêm yếu tố cân nhắc, coi nó là 1 dữ kiện để ra quyết định, còn quyết định hoàn toàn phải toàn tâm toàn ý do mình đưa ra. Và đến giờ phút này, mình cảm thấy không hối tiếc vì mình đã học rất nhiều bài học quý khi mình tự ra quyết định & dám chịu trách nhiệm cho sự nghiệp của mình.
🌸Thậm chí, chuyện lựa chọn yêu & cưới 1 người, sống cuộc sống như thế nào, nuôi dạy con cái ra sao, và nhiều chuyện khác trong cuộc đời, mình luôn quan trọng câu hỏi “Mình muốn gì?“. Nếu làm điều mình muốn, mình sẽ phải ra những quyết định gì, điều tốt nhất có thể có, tồi tệ nhất có thể xảy ra,…Và quan trọng là mình sẽ chịu trách nhiệm về mọi điều xảy ra trong cuộc đời mình dù có thế nào đi chăng nữa.
Khi mình thật sự hiểu thấu điều này, mình cảm thấy mỗi ngày nhận ra việc mình muốn sống trọn từng giây phút đúng với chính mình quan trọng như thế nào, muốn yêu quý bản thân nhiều như thế nào & vui vẻ tận hưởng cuộc đời này ra sao. Và hơn thế, mình dần nhận ra con người cũ từng “sống giùm” người khác của mình đã ảnh hưởng như thế nào đến sự tự do của người khác. Nếu bạn có là một trong những người đó thì mình xin lỗi vì những điều đã qua & bạn thấy khi mình nhận thức được điều này, mình đang cố gắng thay đổi nhiều ra sao.
Còn nhiều nguyên tắc khác nhưng chắc sẽ hẹn các bạn vào những bài sau. Nếu ai đó trong các bạn có vấn đề với nguyên tắc này trong việc yêu thương bản thân mình, bạn có thể kết nối với mình qua email sharewithjasmine@gmail.com hoặc inbox mình nhé.

Jasmine.
#SharewithJasmine
#Loveyourself
#Yeuthuongchinhminh

YÊU THƯƠNG CHÍNH MÌNH- LOVE YOURSELF

Khi nói đến tình yêu hay yêu thương, người ta thường nghĩ ngay đến tình yêu từ 1 người khác như vợ/chồng, bạn trai/bạn gái, cha mẹ, con cái, anh chị em hoặc bạn bè… Đúng vậy, con người chúng ta luôn tìm kiếm tình yêu từ bên ngoài mà đôi lúc quên mất một tình yêu rất quan trọng trong một mối quan hệ sẽ theo mình đến cuối đời. Đó chính là tình yêu mình dành cho chính mình. Một tình yêu quý giá & vô điều kiện đúng nghĩa.
Vì tình yêu quý giá này rất đẹp nhưng lại thường bị lãng quên nên mình sẽ dành 1 chuyên mục riêng để viết thật nhiều về chủ đề này trong thời gian sắp tới. Có những từ tiếng Việt không nói hết ý mình muốn nói nên mình sẽ để từ tiếng Anh mình đang đề cập để mọi người hiểu đúng ý hơn. Hi vọng được đón nhận từ mọi người💗
🌸 Câu hỏi tuần này: Thế nào là yêu thương chính mình?


Khi nói đến yêu thương chính mình, nhiều người sẽ có ngay nhận định (judgement) rằng đó là sự ích kỷ, kiêu ngạo chỉ biết nghĩ cho bản thân, không quan tâm đến người khác, rằng đó là 1 điều xấu, 1 điều không nên, nhất là trong xã hội Á Đông, khi cái thuộc về “tôi” (I) thường bị ràng buộc, phán xét bởi nhiều điều. Và thế giới ca tụng những người luôn hy sinh & sống vì người khác cơ mà.
—Nhưng bạn chẳng thể cho người khác thứ mà bạn không có. Nếu bạn không yêu thương chính mình thì sẽ rất khó để yêu thương người khác—
Thật ra những bậc vĩ nhân giàu lòng nhân ái, yêu thương con người, sống đầy đức tin đều là những người rất yêu quý & tôn trọng chính mình.

Khi nói đến yêu thương chính mình (love yourself) có nghĩa là nói đến SỰ THẤU HIỂU (thoroughly understanding) & SỰ CHẤP NHẬN (acceptance) chính con người mình. Để từ đó có được sự an yên (inner peace) từ trong chính mình.

💗SỰ THẤU HIỂU đang nói đến ở đây chính là hành trình đi ngược từ ngoài vào sâu bên trong để tìm kiếm, quan sát, lắng nghe & hiểu rõ chính mình.
Hiểu rõ cơ thể của mình từ hình dáng, biểu hiện, nhu cầu đển những thay đổi theo hoàn cảnh, thời gian.
Hiểu rõ được những giá trị của con người mình, những điểm mạnh & điểm yếu, những niềm tin, những mong muốn, những khao khát & ước mơ của chính mình. Hiểu rõ được những cảm xúc của chính mình.

💗SỰ CHẤP NHẬN chính là chấp nhận con người mình đã từng, đang là & sẽ trở thành. Một sự chấp nhận vô điều kiện, không phán xét, không cần sự thừa nhận hay đồng ý của bất kỳ ai khác ngoài chính mình.
Chấp nhận cơ thể mình, yêu quý từng phần thể xác đẹp đẽ của chính mình & cảm thấy may mắn khi linh hồn được trú ngụ trong tấm thân này đến cuối cuộc đời. Muốn chăm sóc cơ thể mình như chăm sóc một đứa trẻ nhỏ, thấu hiểu nhu cầu, tôn trọng & đáp ứng. Không có thước đo cho sự hoàn hảo, vì thế mình cũng không cần so sánh mình với bất kỳ ai “Ốm đẹp, mập dễ thương. Cao sang, lùn quý phái”. Ai cũng đẹp theo nét riêng của mình.
Chấp nhận cảm xúc của mình, cả tiêu cực lẫn tích cực. Như một bài mình từng chia sẻ, không có cảm xúc tốt hay xấu. Con người sẽ có khuynh hướng chỉ đón nhận những cảm xúc vui vẻ & trốn chạy những cảm xúc buồn bã, tiêu cực. Nhưng mọi cảm xúc đều mang theo thông điệp. Chấp nhận chúng, lắng nghe lý do vì sao chúng hình thành & tìm cách vượt qua, an yên với những cảm xúc.
Chấp nhận rằng mỗi người là một cá thể DUY NHẤT & KHÁC BIỆT. Ai cũng có điểm mạnh, điểm yếu riêng, có những giá trị sống khác biệt, nhu cầu khác biệt, tìm kiếm hạnh phúc & thành công cũng khác biệt. Nên khi chấp nhận thì sẽ không còn so sánh (comparison), không còn quá kỳ vọng (too much expectation). Mình chỉ đơn giản luôn phát triển không ngừng để tìm kiếm phiên bản tốt hơn của chính mình (better version of yourself).
Chấp nhận rằng quá khứ là những điều đã xảy ra, mọi thứ diễn ra trong cuộc đời đều có lý do của nó. Không có sai lầm chỉ có những bài học, câu này của cô mình (There’re no mistakes, just lessons- Dr. Chérie Carter- Scott). Nên chúng ta chấp nhận những điều đã xảy ra trong quá khứ, làm hòa với mọi thứ, mọi con người, sống ở hiện tại & hướng đến tương lai tươi đẹp. 
Yêu thương chính mình thật sự là một sự tôn trọng & yêu thương chân thành dành cho mình từ thể xác, tâm trí & linh hồn.
😇🌷 Có 1 điểm mà mình nhận ra khi nói đến yêu thương chính mình, người ta hay nghĩ về cái WHAT, tức là những cái họ có thể làm (can do) để yêu chiều, chăm sóc bản thân, thành ra rất dễ nhắm (focus) vào những giá trị vật chất bên ngoài hay các hoạt động, nhưng như vậy chưa đủ & toàn diện. Ví dụ như ăn ngon, mặc đẹp là một nhu cầu & cũng là 1 hoạt động thể hiện sự yêu quý bản thân nhưng nó không là thước đo cho tất cả mọi người. Có những người không cần mặc đẹp, với họ chỉ cần mặc đơn giản, họ sẽ dành thời gian chăm chút ngoại hình để đọc sách, trầm ngâm đã là yêu quý chính mình. Thế nên khi nói đến yêu thương chính mình, bạn hãy hiểu rằng không có chuẩn mực chung, mỗi người sẽ có cái WHAT khác nhau của chính mình.
Và bản chất thật sự của yêu thương chính mình là sự khai phóng cái WHO, tập trụng vào con người của chính mình, một hành trình luyện tập & khai phóng sự tự do, từ chính sâu bên trong để luôn hạnh phúc với chính mình. Dù bất kỳ hoàn cảnh nào, bạn cũng cảm thấy mình đã sống đúng giá trị, yêu quý chính mình & biết ơn cuộc đời mỗi ngày, mở lòng đón nhận mọi điều.
Cám ơn mọi người đã đọc đến đây.
Câu cuối vẫn là mình luôn ở đây để đồng hành cùng bạn trong những vấn đề bạn còn trăn trở. Email: sharewithjasmine@gmail.com.

Jasmine.


#SharewithJasmine
#Loveyourself
#Yeuthuongchinhminh

Có một ngày được tự do sống cuộc đời mình là một ngày thật sự biết ơn

Đây là hình ảnh của Archie Williams- Giọng ca đẹp của American’s Got Talent 2020 & đằng sau người đàn ông 59 tuổi này là 1 câu chuyện xúc động.

Bạn có thể xem những chia sẻ và màn biểu diễn của Archie trong video bên dưới:

Màn biểu diễn vòng loại của Archie Williams tại American’s Got Talent 2020

Và đây là câu chuyện mình muốn chia sẻ ngày hôm nay.

Năm 1983, ở tuổi 22, Archie Williams đã bị kết án chung thân vì tôi danh hãm hiếp 1 người phụ nữ da trắng 30 tuổi. Ông đã chia sẻ “Tôi không thể tin rằng nó đã thực sự xảy ra. Tôi biết tôi vô tội, tôi đã không phạm tội…Là một đứa trẻ da đen tội nghiệp, tôi không có khả năng kinh tế để chiến đấu với bang Louisiana. Những dấu vân tay ở hiện trường không khớp với tôi, tại tòa cũng có 3 nhân chứng rằng tôi đã ở nhà. Nhưng thời điểm đó, họ cần 1 ai đó trả giá cho tội ác này. Và đó là tôi”. Và vì thế ông đã trải qua 37 năm cuộc đời mình trong tù, ngày chuyển thành tháng, tháng thành năm rồi năm dài ra thành thập kỷ, ông không nghĩ mình đã trải qua gần 4 thập kỷ.

“Bạn biết không, với tôi, nó như 1 cơn ác mộng”. Khi bạn thử hình dung khoảng thời gian đó, bạn sẽ có thể hiểu được 1 phần cảm giác của ông, nó là một sự trộn lẫn rất nhiều cảm xúc, khó diễn tả thành lời: đau khổ, tức giận, sẽ luôn là “why me?” và rồi hi vọng, tuyệt vọng, buồn bã rồi lại hi vọng… chỉ biết rằng phải rất mạnh mẽ để có thể sống qua mỗi ngày trong 37 năm đó.”Khi bạn biết, bạn đã phải đối mặt với thời kỳ đen tối, điều tôi đã làm là cầu nguyện và hát…Đây là cách tôi tìm được sự bình an trong lòng mình”.-Archie nói trong nước mắt. Câu nói này của Archie khiến mình cảm thấy rất cảm động vì dù hoàn cảnh nào, ông vẫn luôn tin tưởng vào Thượng Đế và bạn có thể nhìn thấy khuôn mặt của người đàn ông 59 tuổi này, không còn lại 1 cảm xúc bi thương nào quá nhiều khi đứng trên sân khấu kia với giọng ca đầy cảm xúc.

Mười hai năm sau khi bị kết án sai, Archie Williams đã viết một lá thư cho Barry Scheck, người đồng sáng lập dự án Vô tội (Innocence project), cầu xin ai đó nắm lấy cơ hội của ông và nghe câu chuyện của ông.”Năm tháng trôi qua, tôi ngồi đây hàng năm, nó giống như không còn ai quan tâm nữa…”, ông đã viết trong thư gửi cho Barry.Từ thời điểm đó, Innocence Project đã làm việc hơn 10 năm để kháng cáo vụ án và yêu cầu xét nghiệm DNA, nhưng trong phần lớn những năm đó, họ đã không thành công.Sau khi Innocence Project chủ trương thay mặt William, Uỷ viên Baton Rouge Kinasiyumki Kimble cuối cùng đã yêu cầu bang kiểm tra dấu vân tay để lại tại hiện trường, đi ngược lại với những điều trong cơ sở dữ liệu của FBI. “Trong vài giờ” tội phạm được liên kết với một người đàn ông khác, một kẻ hiếp dâm hàng loạt vào thời điểm đó, và Williams đã được giải thoát. Williams nói rằng khi ở trong tù, ông đã xem các tập của America’s Got Talent và ông đã hình dung mình đang ở trên sân khấu đó. Bây giờ, ông đang biến giấc mơ của mình thành hiện thực như một người tự do.

Câu chuyện của Archie William làm mình nhớ đến “Đi tìm lẽ sống” của Viktor Frankl. Trong những giây phút tăm tối của cuộc đời, nếu tìm thấy được ý nghĩa sự tồn tại của mình, chắn chắn bằng sức mạnh ý chí, con người hoàn toàn có thể vượt qua. Hi vọng câu chuyện đẹp đến giữa tuần mang cho bạn năng lượng tốt lành.

Jasmine

#SharewithJasmine

#PureCoaching

#Lifeisthegift

GIỚI HẠN NÀO CHO CHÍNH MÌNH

Sáng hôm nay ra ban công tưới cây, vô tình phát hiện chậu cây bị nứt, miếng nứt vẫn nằm trên chậu. Mình gỡ nhẹ mảnh nứt nhìn vào thì thấy rể rất nhiều, chợt nhớ câu chuyện giữa 2 vợ chồng mình cách đây vài hôm.Cây lan ý đặt trong nhà héo rũ lá, mình vẫn chăm tưới nước mỗi ngày nhưng ko hiểu tại sao, nghĩ bụng chắc do thời tiết oi nóng nên cây sống ko lâu. Thế là chiều hôm sau về thấy chồng đã dời cây ra chậu lớn hơn, mấy hôm nay cây lại ra lá non xanh tươi trở lại. “Em xem thử mấy cây khác, rể nhiều quá mà ko có chỗ cắm xuống nữa, cây sẽ chết”.Và hôm nay cây kim tiền này đã làm một chuyện thật kinh ngạc😳.

Cái cây & chậu này đã được mình mua cùng nhau vào năm 2017 để ở bàn làm việc công ty cũ. Lúc nghỉ việc đem về nhà một thời gian thì cây héo lá vàng hoe vì lúc đó bận chăm em bé, mãi ko để ý chăm cây.Mình đã từ bỏ ý định trồng nhưng vì cây chưa chết hẳn nên để ra ban công, lâu lâu mình ra tưới nước, không hi vọng, chỉ tự nhủ đợi cây thật sự héo tàn hãy đem bỏ đi. Và bạn cây này nằm đấy ngày ngày đón mặt trời lên, xuống, trải qua mấy mùa nắng, mưa trong gần 1.5 năm. Rồi 1 ngày đẹp trời, cây rụng hết lá vàng, đâm chồi mới xanh tươi như hình, cho đến bây giờ. Và ngày hôm nay vết nứt của cái cái chậu này cho thấy bộ rễ kia đã không ngừng tác động mỗi ngày để được dài ra, cắm sâu hơn. Đến lúc bạn cần một không gian lớn hơn để trưởng thành.

Đây chính là bạn cây kim tiền- nguồn cảm hứng của bài viết này 🙂

Hình ảnh bạn cây này làm mình nhớ đến câu chuyện của chú voi con bị cột chân đến khi lớn lên dù chỉ cần quẩy chân đã bứt được sợi dây nhưng chú vẫn không nhận ra & cam chịu cuộc sống bị giới hạn trong sợi dây. Hai hình ảnh đối lập này cùng câu chuyện của một chàng trai trẻ vượt lên nghịch cảnh ngày hôm qua gợi cho mình suy nghĩ về giới hạn. Như 1 bản năng sinh tồn từ thời nguyên thuỷ, việc đặt ra giới hạn cho bản thân giúp con người tự bảo vệ mình khỏi những rủi ro, nguy hiểm. Nhưng theo thời gian, việc tự đặt giới hạn không chỉ là hành động theo bản năng mà còn được dẫn dắt bởi suy nghĩ. Và khi nói đến suy nghĩ, đó là một thứ mà không phải bất kỳ ai cũng có thể điều khiển theo mong muốn của chính mình. Chúng ta luôn có những mục tiêu, hoài bão muốn đạt được trong cuộc đời nhưng cuộc sống đan xen vào, mang theo rất nhiều những thay đổi, thử thách. Trải qua đôi lần được thử thách, mình nhận ra phần lớn chúng ta sẽ tự giới hạn bản thân.

Vậy điều gì khiến chúng ta tự đặt giới hạn cho chính mình? Câu trả lời chính là nỗi sợ hãi. Sợ hãi không hẳn là một điều gì xấu, chính nỗi sợ hãi đã giúp con người đặt ra giới hạn & sinh tồn. Sự sợ hãi trước một điều gì đó nguy hiểm trong thực tế xảy ra là điều hoàn toàn bình thường. Nhưng sự sợ hãi do ký ức (memory) hay trí tưởng tượng (imagination) lại là một điều ảnh hưởng to lớn đến việc đặt giới hạn cho bản thân.

Chúng ta chỉ đang sống & nắm giữ những trải nghiệm (experience) trong hiện tại, còn ký ức của quá khứ là những điều đã qua & tưởng tượng của tương lai là những điều khó nắm bắt, thậm chí nếu không nói là không có thật.

Và những nỗi sợ này rất đa dạng, chúng đều bắt đầu bằng “Nếu như” (What if). Khi nghĩ đến việc thực hiện 1 mục tiêu hay một điều quan trọng đầy thử thách nào đó để phát triển bản thân mình lên một bậc, những câu hỏi what if này sẽ xuất hiện:

❓Nếu tôi thất bại & tự làm xấu hổ, thất vọng bản thân thì sao?

Đó là những lần bạn dự định nộp 1 công việc mới, bắt đầu 1 kinh doanh, tranh cử 1 vị trí thăng tiến hay có thể là viết một cuốn sách, làm 1 dự án, tỏ tình 1 ai đó, chia tay 1 ai đó, bắt đầu một cuộc sống mới…Chúng ta không dám tuyên bố rằng mình đang thực hiện một điều gì vì chúng ta sợ mình thất bại & mọi người sẽ biết rằng chúng ta thất bại.

❓Nếu như tôi tiếp tục & lặp lại thất bại như quá khứ?

Câu hỏi này gợi lại cho bạn những nỗi đau, tổn thương trong quá khứ & khiến bạn do dự. Và khi hỏi câu hỏi này, nó cũng nhắc bạn rằng bạn vẫn chưa nhìn ra bài học bản thân từng bỏ lỡ trong quá khứ. Khi thấu suốt, bạn sẽ xem đó là 1 trải nghiệm với nhiều bài học quý để bạn tiếp tục thử thêm lần nữa. Dù có thất bại, chắc chắn bài học mới, nỗi đau mất sẽ hoàn toàn khác hoặc thậm chí là sẽ chẳng có điều gì như đã nêu xảy ra.❓Nếu như tôi thành công/ hạnh phúc & những người khác ganh tị thì sao? Nỗi sợ này cũng to lớn như nỗi sợ thất bại. Chúng ta sợ thành công đó sẽ khiến những người trong những mối quan hệ cũ nghĩ rằng chúng ta đã thay đổi lên 1 tầm khác họ & từ đó mối quan hệ sẽ khác đi. Chúng ta còn sợ cả những sự thay đổi ảnh hưởng đến cuộc sống hiện tại với những điều chúng ta đang có & không muốn đánh đổi.

❓Nếu tôi thành công/ hạnh phúc nhưng không thể duy trì được thành công/ hạnh phúc lâu dài?

Nỗi sợ hãi này thường sẽ gặp nhiều ở những người làm nghệ thuật, khi có 1 tác phẩm thành công, sau khoảnh khắc vui mừng sẽ kèm theo nỗi sợ hãi cho tác phẩm tiếp theo “liệu nó có thể thành công như cái ban đầu”, hay cả trong kinh doanh, trong tình cảm, trong hôn nhân…Bạn sợ hãi & tin vào cái gọi là “may mắn” & do dự nhiều hơn.

❓Nếu tôi hoàn toàn không giỏi/ không tốt như tôi từng nghĩ?

Đó là những lần bạn đối mặt với một điều gì bạn chưa từng trải qua trong cuộc đời, một mục tiêu lớn chưa từng đặt ra. Cách duy nhất để có trả lời là hãy thử làm từng bước để đi đến mục tiêu đã định. Chỉ khi chúng ta hoàn thành được nó, chúng ta mới biết khả năng của mình tiến xa như thế nào. Còn nếu thất bại khi đã nỗ lực hết sức, nó sẽ cho ta nhiều bài học & đâu đó cho ta thấy những giới hạn của bản thân mình. Những nỗi sợ này đều có khả năng trở thành hiện thực. Nên điều cần suy nghĩ không phải là nếu điều đó tồi tệ/ không như ý xảy ra thì sao? Mà là với mục tiêu đó, dự định đó, phần thưởng có được có xứng đáng để mình nỗ lực hay không.

Dù có thất bại, bản thân cũng có thể nói với chính mình “ít nhất tôi sẽ vui khi mình đã làm điểu đó còn hơn để thời gian trôi qua, vẫn suy nghĩ, sợ hãi và hỏi mình điều gì có thể xảy ra nếu tôi đã cố gắng“. Điều quan trọng là hãy bắt đầu mọi sự với một cái nhìn thực tế về nội lực bản thân, về tính thực tế của mục tiêu & hoàn cảnh hỗ trợ, kèm theo một tư duy tích cực. Đừng tìm kiếm sự bức phá khi bạn vẫn nhìn bản thân là một điều gì đó yếu kém.

Hãy luôn tin rằng bên trong mình tiềm tàng rất nhiều sức mạnh, khi sinh ra chúng ta đã là một con người hoàn thiện (quan điểm này có rất nhiều trong tôn giáo & triết lý phương Đông) và trải qua thời gian để đi tìm về đúng con người nguyên sơ mạnh mẽ ấy. Thay đổi và phát triển chính là cách để mỗi người khám phá giới hạn của chính mình. Kết thúc mình chỉ muốn gửi lời cảm ơn cây kim tiền, giai đoạn 1 năm nay bạn ấy chả thay đổi gì ở vẻ bên ngoài khiến mình nghĩ rằng bạn đã sinh trưởng chậm lại, thì ra rễ bạn sinh sôi rất nhiều để chuẩn bị cho một sự sinh trưởng mạnh bên ngoài. Có những thời điểm cuộc sống nhìn có vẻ bình lặng, ko nhiều đột phá nhưng chỉ bạn mới biết bên trong nội tâm là cả một quá trình chuyển hoá, sinh sôi☺️

P/s: Mình vẫn có những nỗi sợ hãi nhưng mình nhận thức rõ & đang giải quyết. Nếu bạn cần ai đó đồng hành, hãy inbox hoặc email cho mình sharewithjasmine@gmail.com.

Chúc các bạn một tối an yên,

𝑱𝒂𝒔𝒎𝒊𝒏𝒆

#SharewithJasmine

#Coaching

#Lifeisthegift

#Learnfromlittlethings

TÌNH YÊU

Cả một tuần hơn chưa chia sẻ điều gì với mọi người, nên hôm nay mình viết vài dòng về 1 chủ đề rất phức tạp mà chắc xin nói trước rằng đây là cảm nhận cá nhân, không có đúng sai. Chính là Tình yêu các bạn ạ😉.

Nếu bạn yêu một bông hoa, xin đừng hái nó. Bởi nếu bạn hái nó, nó sẽ chết & nó không còn là những gì bạn yêu. Vì vậy, nếu bạn yêu một bông hoa, hãy để nó như vậy. Tình yêu không phải là sự sở hữu. Tình yêu là sự đánh giá cao”.

𝐎𝐬𝐡𝐨

Mình thích câu nói này của Osho như việc 10 năm trở lại đây, mình luôn thích nhìn một bông hoa, một cái cây còn trên đất thay vì được cắt về & cắm tỉa vì nó là điều gì đó không chỉ vẻ đẹp bên ngoài mà còn cảm nhận được sinh khí bên trong. Thay vì lúc trẻ mình sẽ thích nhận những bó bông tươi đẹp. Nói như vậy không có nghĩa mình cảm thấy các bạn nữ thích những bó hoa đẹp là nên hay không nên, chỉ là đối với riêng mình, mình thích chúng còn trên đất.Khi đi qua 1 khu vườn, nhìn thấy 1 bông hoa đẹp, tự nhiên bản thân sẽ có sự chú ý. Càng để tâm chú ý, càng ngắm lại càng cảm thấy thích thú, say mê vẻ đẹp của bông hoa, rồi đến một lúc sẽ chỉ muốn ngắt cành hoa đó mang về nhà để có thể được nhìn ngắm nhiều hơn. Sự thôi thúc sở hữu đó khiến mình sẽ hành động, đến khi mang được hoa về nhà, vẫn sẽ là cảm giác rất thoả mãn vì đã sở hữu được một bông hoa đẹp như ý. Ngày ngày nhìn ngắm đến khi bông hoa lụi tàn, vẻ đẹp từng nhìn thấy chỉ còn trong ký ức, trơ ra trong hiện tại là một xác hoa héo rũ. Bản thân sẽ nghĩ ngay lúc này bông hoa đã chết nhưng thật ra ngày mà mình ngắt hoa rời cành đã là ngày bông hoa mất đi sinh khí, chỉ còn lại xác hoa.Một hình tượng rất dễ hình dung để nói về tình yêu.Mình đã từng đi qua vài cuộc tình, đã từng nghĩ mình là người hiểu tình yêu. Nhưng đến thời điểm hiện tại thì cũng chỉ nhận ra bản thân vẫn đang học để hiểu tình yêu là gì🤓

💚 Có những ông bố bà mẹ ngày đêm lo nghĩ cho con cái, quên cả bản thân mình, mãi đến khi con cái trưởng thành, họ vẫn không bỏ thói quen quyết định thay con mọi việc trong cuộc đời từ học hành, yêu ai, lấy ai, làm gì, sống ra sao đến việc ba mẹ cho gì con cái cũng phải nhận, chả hỏi xem chúng có cần, nói gì chúng cũng phải nghe theo và luôn với một lời giải thích “vì ba mẹ yêu con, vì muốn tốt cho con”. Đó là sự sở hữu nhân danh tình yêu, vì mình mong cầu nên muốn nhận hồi đáp, vì kỳ vọng mà đặt áp lực, vì nghĩ con là cái gì đó của mình nên không thể làm khác, sống khác ý mình, vì nghĩ mình thương con nên mình “sống giùm” con không có gì là xấu. Để một ngày đứa con không biết nên sống, nên tự do như thế nào trong chính cuộc đời mình.

💚 Có những người chồng, người vợ chỉ cảm thấy tự tin khi có người bạn đời bên cạnh, đi đâu, làm gì, gặp ai, ăn món gì, mặc gì, làm công việc gì, sống ra sao, phát triển ra sao, con cái thế nào cũng cần một sự đồng ý, cho phép. Cái đó cũng gọi là thoả thuận vợ chồng với một lời giải thích “vì em/ anh yêu anh/em. Vì muốn tốt. Vì mình là vợ chồng. Vì chúng ta thuộc về nhau. Vì vợ chồng cần chung chí hướng…” Không chỉ vợ chồng mà những cặp tình nhân cũng vậy, mặc gì, đi đâu, làm gì, quen bạn thế nào… đều phải nhìn nhau, họ gọi đó là sự chia sẻ, thấu hiểu. Đến một ngày bản thân chợt nhận ra cái gọi là tình yêu đó khiến mình quên mất bản thân mình từ suy nghĩ đến cảm xúc.

💚 Có những người bạn chỉ muốn bạn mình bên cạnh mình, cùng tư duy với mình, chơi với những người họ cho là tốt, là tử tế, đẹp theo chuẩn mực của họ, sống theo chuẩn mực của họ, là bạn thì phải thế này thế kia với nhau…vân vân mây mây một danh sách dài…Khác đi sẽ cảm thấy không còn thuộc về nhau nữa. Bạn bè có nhất thiết phải thuộc về nhau như 1 món đồ?

💚 Có những anh những chị đi làm cứ nghĩ công việc này, chức danh này, vị trí này, đội nhóm này, những con người này, những câu chuyện thị phi, những cảm xúc lên xuống trong đó thuộc về mình, dành cả thời gian làm việc & cá nhân để nghĩ về chốn công sở & gọi đó là gắn bó, thậm chí có người gọi là yêu công việc nên như vậy.Vận lên người cả văn hoá, cách ứng xử của công ty họ làm rồi khi giới thiệu chỉ được nghe chức danh này nọ thay vì biết họ thật sự là ai trong cuộc sống này với những điều đẹp đẽ bên trong đã bị ẩn lấp đi với những điều hoa mỹ dưới lớp 1 công cụ kiếm sống.

Liệu đó có phải là yêu 1 ai đó hay 1 điều gì đó thật sự?

Hay chỉ có khi nào sở hữu được điều gì đó mới gọi là yêu?

Liệu khi có tình yêu thực sự, con người sẽ có được tự do?

Mình vẫn đang từ từ trải nghiệm & chiêm nghiệm nhưng theo thời gian, mình nhận ra tình yêu không có sự sở hữu, không có khái niệm thuộc về, nó là một thứ gì đó rất tự do & khai phóng về mặt tâm hồn, còn thể xác tất nhiên vẫn ràng buộc trong những khuôn khổ xã hội & pháp luật.

Osho dùng từ “appreciation” nghĩa là sự thừa nhận & sự thích thú với những điểm tốt của một người hay một điều gì đó (recognition & enjoyment of the good qualities of someone or something).𝐒

Sự thừa nhận ở đây chính là việc nhận thức được bản chất của một ai đó, một điều gì đó & chấp nhận hoàn toàn. Không chỉ nhận thức, chấp nhận và còn lạ sự thích thú với những điểm tốt của người đó hay điều đó.

Nếu hiểu tình yêu như thế này thì sẽ có thể thấy việc cốt lõi cơ bản là có được nhận thức. Và để nhận thức rõ bản chất của vạn vật xung quanh mình thì cần nhận thức rõ bản chất của chính mình bởi mọi thứ được mình thu nhận qua lăng kính của chính mình.

Mình không chiếm hữu thân xác, tâm trí, tâm hồn & cảm xúc của chính mình thì mới có thể dần nhận thức & mới có thể yêu mình như tình yêu vốn là. Mình yêu mình, mình sẽ yêu người vì mình biết cách yêu.

Nói tới đây lại thấy tình yêu là một điều gì đó thiêng liêng vô cùng.Xã hội không dạy con người ta ghét bỏ nhau (hate) nên ghét là một cảm xúc rất thật nhưng xã hội lại dạy con người yêu rất nhiều (love).Phải yêu nước, yêu cha, yêu mẹ, yêu nhau như thế nào để một con người phù hợp với xã hội, có như vậy xã hội mới có trật tự & kiểm soát, không chế được những con người khao khát tự do. Nên có ai dám chắc rằng liệu tình yêu của mình là đúng, là thật sự, bởi đâu đó thứ tình mình có vốn là thứ tình yêu được dạy, có thể đâu đó từ ngàn năm trước chăng?

Tới đây thấy mình nhỏ bé, nên mình xin để ngỏ😉

Khi yêu & được yêu đúng nghĩa, chúng ta sẽ tự do nên trong tình yêu không có vì, do, tại, bởi, không có lời giải thích, không có sự chiếm hữu😊

Chỉ biết rằng tình yêu đích thực là một điều rất đẹp đẽ, đầy sinh khí của sự sống🥰

P/s: Bạn có đang tự hỏi mình về tình yêu? Mình ở đây để sẵn lòng lắng nghe😊

#SharewithJasmine

#Lifeisthegift

#Coaching

NHỮNG BƯỚC ĐẦU TRÊN CON ĐƯỜNG KHAI VẤN (COACHING)

📷📷Mình đã từng là ai?

📷 Mình đã từng là 1 người luôn không hài lòng với bản thân cả về ngoại hình lẫn tính cách. Mình luôn mong muốn có thể thay đổi 1 vài điểm nào đó về bản thân để trở thành 1 hình mẫu ai đó mà mình ngưỡng mộ. Mình từng bỏ bê bản thân, thậm chí có một thời gian dài trầm cảm, nghĩ rằng mình thật sự có vấn đề tâm lý & mình không thể có mọi thứ mình mong muốn & sống hạnh phúc.

📷 Mình đã từng không hiểu rõ bản thân hay đúng hơn không thể gọi tên, điều khiển những điểm mạnh, điểm yếu, những cảm xúc của bản thân. Dù vốn là người tự tin nhưng thật sự mình không thể cụ thể hóa niềm tin của mình, chính vì thế niềm tin của mình rất mong manh & mình hay dao động. Mình thường nuốt luôn cảm xúc của người khác & chìm đắm trong những mớ cảm xúc hỗn độn đó.

📷 Chính vì không hiểu rõ mình nên mình hay tìm lời khuyên từ người khác, mình luôn mong muốn có ai đó cùng chia sẻ trách nhiệm cuộc đời mình cùng với mình & bản thân mình cũng đã từng là người đưa ra rất nhiều lời khuyên, thậm chí “sống giùm” cuộc đời của người khác.

📷Mình đã từng đặt lên bản thân rất nhiều trách nhiệm, mình luôn sống trong lo lắng về tương lai & bất an trong hiện tại. Cuộc sống của mình từng rất vội, rất vội. Mình chạy mỗi ngày trên 1 con đường mà mình cảm giác được vạch sẵn bởi 1 ai đó mà mình không rõ. Mình chơi vơi với nhiều câu hỏi, đôi lúc cảm giác cô đơn 1 mình trong hành trình.

“Cuộc sống đã từng là một món quà đóng kín mà mình không thể nào mở được để biết điều gì bên trong”

📷📷Cơ duyên đến với con đường khai vấn?

📷Lần đầu tiên mình biết đến khai vấn (coaching) là vào năm 2018. Khi đó, mình có 1 phiên coach với 1 người bạn, cũng là 1 người em mình quý mến. Em cũng theo học coaching & đang trong giai đoạn thực hành. Ban đầu, mình cũng không hiểu rõ coaching là gì, cũng hoài nghi liệu rằng em có thể giúp được gì cho mình không khi em chưa có những bước chuyển trong cuộc sống như mình. Mình chỉ biết rằng lúc đó mình cần trò chuyện với 1 ai đó về vấn đề của chính mình. Suốt 2 tiếng đồng hồ, em đã dành thời gian lắng nghe mình chia sẻ mọi điều, đặt những câu hỏi dẫn dắt & cuối buổi, tụi mình có đi đến việc thực hành 1 vài hành động nhỏ. Mình ra về luôn suy nghĩ về những câu hỏi, về những cảm xúc của bản thân trong buổi trò chuyện, nghĩ về việc dành thời gian kết nối cho bản thân. Từ giây phút đó, khao khát hiểu rõ bản thân của mình mãnh liệt hơn bao giờ. Thật kỳ diệu!

📷Năm 2019, mình tiếp tục khai phá bản thân thông qua việc tìm hiểu & thực hành Strenght Finder cùng 1 coach. Chị đã giúp cho mình hiểu rõ hơn về chính mình cũng bằng việc lắng nghe, đặt câu hỏi & đồng hành cùng mình trong quá trình luyện tập. Chưa bao giờ mình thấy yêu quý & hạnh phúc với bản thân nhiều đến như vậy, cảm thấy rất hạnh phúc khi được sinh ra với bộ talents có khả năng kết nối với con người nhiều như vậy, mình cảm thấy tự hào khi mình là 1 con người có Empathy, Developer, Connectedness, Maximizer & Communication. Và nhờ khoảng thời gian coaching này mà mình đã có 1 bước tiến tốt hơn trong sự nghiệp.

📷Cùng năm đó, mình có tìm hiểu 1 công việc kinh doanh. Khi làm việc cùng đội nhóm của mình, mình phát hiện rằng mình không chỉ tập trung vào kinh doanh mà mình thật sự mong muốn kết nối với từng người, muốn khai phá, phát triển họ & giúp họ hiểu chính mình. Và dù có hiểu được triết lý kinh doanh lẫn công thức thành công trong ngành nghề kinh doanh đó, sâu thẳm trong lòng, mình vẫn luôn nghĩ rằng một người chỉ có thể có được điều họ muốn khi họ nhận thức rõ bản thân & mọi điều, biết rõ mình muốn gì & sẵn sàng thay đổi. Và mình luôn tin khi thấu suốt trong bản thân, kết nối mạnh mẽ với chính mình, mỗi người đều có thể có định nghĩa riêng về “Thành công”, “Hạnh Phúc” & “Tự do” theo cách riêng của chính mình thay vì đi trên cùng 1 con đường đã vạch sẵn. Mỗi người đều có 1 giá trị riêng & mỗi 1 cuộc đời đều cũng sẽ có con đường riêng của nó.

📷Qua nhiều sự kiện xảy ra trong cuộc đời, mình luôn tin chúng chứa đựng những bài học, thông điệp nào đó mà mình cần lưu tâm và mình nhận ra mình thật sự muốn đi sâu vào con đường coaching & mình tin mình có thể. Chính vì thế mình đang học tập để hiểu rõ hơn về coaching & áp dụng để giúp đỡ được nhiều người xung quanh mình. Giúp họ tự bản thân có thể tìm ra câu trả lời cho những vấn đề trong cuộc sống của chính mình.

“Và bây giờ mỗi ngày mình dần hiểu ra & đón nhận những điều ý nghĩa từ món quà cuộc sống trao tặng với lòng biết ơn”

📷📷Điều kiện để có những phiên coach thành công?Khai vấn không giống với tham vấn, cố vấn hay đào tạo, nó là 1 quá trình đào sâu suy nghĩ & nội tâm bằng những câu hỏi được đưa ra bởi người khai vấn & câu trả lời thuộc về người được khai vấn. Nên nhiệm vụ của người khai vấn là lắng nghe & đặt câu hỏi. Một phiên coach thành công ngoài năng lực của người khai vấn (coach) còn phụ thuộc rất nhiều vào người được khai vấn (Coachee).

Nếu coach cần

📷 Hiện diện.

📷 Lắng nghe sâu với sự chân thành.

📷 Thấu cảm về mặt cảm xúc.

📷 Không kỳ vọng, không áp đặt, không khuyên nhủ, không “sống giùm”.

Thì coaches cũng cần:

📷 Hiện diện.

📷 Cởi mở.

📷 Tin tưởng coach & tin rằng câu trả lời nằm sẵn & sâu trong con người bạn.

📷 Sẵn lòng thay đổi & cam kết thực hiện những điều bản thân đã tìm ra để thay đổi.

📷📷Những điều bạn cần biết khi khai vấn cùng mình?

📷 Mình sẽ luôn giữ kín mọi thông tin trong những cuộc trò chuyện của chúng ta. Nếu cần phải chia sẻ câu chuyện với 1 người khác (mentor…), mình sẽ xin phép bạn & đổi thông tin cá nhân (tên, tuổi, nghề nghiệp,…).

📷 Mình sẽ luôn chân thành, không phán xét, không áp đặt cảm xúc của bản thân vào câu chuyện & cảm xúc của bạn. Khi bạn ngồi cùng mình, người đang hiện diện trước bạn là 1 coach- Tên cô ấy là Jasmine, không phải Trang mà bạn đã từng quen, từng biết, từng ấn tượng.

📷 Mình sẽ xin lấy phí cho dù là người lạ hay quen. Vì đó là cách mình định lượng giá trị thời gian của mình & cũng là để giúp bạn có động lực cam kết với phiên coach hơn. Và như bạn đã luôn biết mình, mình sẽ dùng 50% số tiền phí khai vấn của mình vào các hoạt động thiện nguyện, giáo dục mà bản thân đã, đang làm & ấp ủ.

📷 Mình vẫn luôn là người thích những buổi trò chuyện trực tiếp, kết nối bằng sự rung cảm, nhưng do mùa dịch đang diễn ra, chúng ta có thể tiến hành qua các công cụ online đến khi tình hình dịch bệnh qua đi.Xin cám ơn bạn vì đã dành thời gian đọc đến đây, mình hy vọng trong hành trình này, mình sẽ có thể gặp bạn đâu đó & đem lại cho cuộc sống của cả 2 chúng ta nhiều giá trị tốt đẹp.

Jasmine